Page tree
Skip to end of metadata
Go to start of metadata

"Açık Ocak ve Yer Altı Maden Projelendirme Süreçlerinde Teknolojik ve Bütünleşik Yaklaşım"

"Technological and Integrated Approach to Open Pits and Underground Mining Project Processes"

Tunç Emre TOPTAŞ

Teknik Hizmetler ve Eğitim Müdürü, Netcad Yazılım A.Ş.

Öğretim Görevlisi, Gazi Üniversitesi, Şehir ve Bölge Planlama Bölümü

tunc.toptas@netcad.com.tr

ÖZET

Ülkemizde madencilik sektöründe çok sayıda iş kazası meydana gelmesinin en önemli nedeni madenlerimizin bilim ve teknoloji ilkeleri çerçevesinde doğru tasarlanmamış olmalarından kaynaklanmaktadır; oysa çağdaş madencilik bilim ve teknolojisi, madenlerin çıkarılmadan önce; ocak optimizasyonlarının yapılmasını, üç boyutlu olarak modellenmesini, olası rezerv kestirimlerinin yapılmasını, üretim yönteminin belirlenmesini ve üretim planlarının yapılmasını gerektirir.

Madenlerin yenilenemez ve yerine konulamaz nitelikte varlıklar olmaları, maden kaynaklarının en yüksek fayda ile gelecek nesilleri için sürdürülebilir yapıda toplum yararına kullanım gerekliliğini de zorunlu kılar.

Bu çalışmada her ölçekteki açık ocak ve yer altı maden projelerinin her aşamasının bilişim teknolojilerinden yararlanılarak gerçekleştirilmesine yönelik iteratif madencilik projelendirme yaklaşımları aşağıdaki ana başlıklar kapsamında yer almaktadır;

  1. Ruhsat sahalarının belirlenmesinde ön analizler, heyelan duyarlılığı ve hidrolojik risk analizlerinin gerçekleştirilmesi,
  2. Üretim hattı boyunca yıllık maden rezerv projelerinin, üretim haritalarının oluşturulması ve hacim hesaplamaları,
  3. Sondaj verilerinin değerlendirilmesi, yüzeylerden ve en kesitlerden katı model oluşturma,
  4. Blok modellemesi ve jeoistatistiksel kestirim işlemleri,
  5. Açık ocak tasarımı,
  6. Patlatma tasarımı,
  7. Çevresel etki değerlendirme (ÇED) analizleri,
  8. Ocak pasa yol tasarımları,
  9. Yer altı üretim planları ve galeri tasarımları.

Bu bildirideki proje uygulamaları Netcad teknolojileri kullanılarak gerçekleştirilmiştir.


Anahtar Kelimeler; Üç Boyutlu Cevher Modelleme, Açık Ocak Tasarımı, Jeoistatistik.

ABSTRACT

A large number of occupational accidents in the mining sector is ocurring in our country. The most important reason for the occurrence is that mining processes are not designed correctly in the principles of science and technology, whereas before removal of the mines; pit optimization, modeling in three-dimensional, preparing possible reserve estimations will require the determination of production process and modern production plan according to mining science and technology.

To build a sustainable society for future generations and not to extinguish our non-renewable resources, present conditions make it mandatory to claim the highest benefit of minerals and assests with minimum destruction to the nature.

Following main headings would be an iterative approach for mining projects by taking advantage of informational technology at every stage of open pits and underground mining projects with all scales and sizes in this study.

  1. A preliminary analysis to determine license area, the observation of landslide susceptibility and hydrological risk analysis,
  2. Volume calculations and preparing production maps for annual mineral reserve production,
  3. Evaluation of the drilling data, creating solid models of surfaces and cross-sections,
  4. Block modeling and geostatistical estimation procedures,
  5. Open pit design,
  6. Blasting design,
  7. Environmental impact assessment (EIA) analysis,
  8. Road designs for pit rüşt,
  9. Underground production plans and designs gallery.

Implementation of this article was carried out using Netcad technologies.


Keywords; Three Dimensional Ore Modeling, Open Pit Design Geostatistics.